{"id":28191,"date":"2013-10-13T00:00:00","date_gmt":"2013-10-13T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dejusticia.org\/science-higgs-boson-and-neptune\/"},"modified":"2017-04-11T08:02:04","modified_gmt":"2017-04-11T13:02:04","slug":"science-higgs-boson-and-neptune","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/","title":{"rendered":"Science, Higgs boson and Neptune"},"content":{"rendered":"<p>El descubrimiento del bos\u00f3n de Higgs, premiado este a\u00f1o con el Nobel de F\u00edsica, evoca otro hallazgo ocurrido hace m\u00e1s de 150 a\u00f1os: el del planeta Neptuno. Y ambos casos expresan una \u00e9tica del trabajo cient\u00edfico colaborativo que deber\u00eda inspirarnos en otros terrenos.<br \/>\nEl bos\u00f3n de Higgs fue \u201cdescubierto\u201d te\u00f3ricamente en los a\u00f1os sesenta, por varios f\u00edsicos. Su tesis es que el \u201cmodelo est\u00e1ndar\u201d de la f\u00edsica, que es el paradigma que mejor describe cu\u00e1les son las part\u00edculas y fuerzas b\u00e1sicas de la naturaleza, requer\u00eda que existiera un bos\u00f3n, que es uno de los tipos b\u00e1sicos de part\u00edculas, que tuviera ciertas caracter\u00edsticas, pues s\u00f3lo as\u00ed podr\u00eda explicarse que las otras part\u00edculas tuvieran masa.<br \/>\nCincuenta a\u00f1os m\u00e1s tarde, y gracias a esa maravilla tecnol\u00f3gica que es el gran colisionador del Centro Europeo de Investigaci\u00f3n Nuclear (el CERN, por su sigla en franc\u00e9s), que permite acelerar y chocar protones a velocidades cercanas a la luz, el bos\u00f3n de Higgs fue descubierto emp\u00edricamente. El CERN verific\u00f3 experimentalmente que las conjeturas te\u00f3ricas de Higgs y de los otros f\u00edsicos eran acertadas.<br \/>\nNeptuno tambi\u00e9n fue \u201cdescubierto\u201d primero te\u00f3ricamente, en 1846, por el matem\u00e1tico Le Vernier. Su tesis es que la \u00fanica forma de compatibilizar ciertas irregularidades en la \u00f3rbita de Urano con las leyes de Newton, que era y es el paradigma que mejor explica el movimiento de los cuerpos celestes, es que existiera otro planeta, que deber\u00eda tener cierta masa y \u00f3rbita.<br \/>\nAlgunos d\u00edas despu\u00e9s, el observatorio de Berl\u00edn, una maravilla tecnol\u00f3gica de la \u00e9poca, descubri\u00f3 emp\u00edricamente que ese nuevo planeta exist\u00eda y estaba en el sitio previsto por Le Vernier. El observatorio comprob\u00f3 experimentalmente que la conjetura matem\u00e1tica de Le Vernier era acertada.<br \/>\nLos descubrimientos del bos\u00f3n de Higgs y de Neptuno son procesos distintos, pero tienen semejanzas notables. La existencia de ambos fue primero conjeturada por te\u00f3ricos audaces, que concluyeron que la teor\u00eda m\u00e1s avanzada requer\u00eda que esos \u201cobjetos\u201d, por llamarlos de alguna forma, existieran. Estos trabajos te\u00f3ricos desencadenaron un cuidadoso proceso de verificaci\u00f3n emp\u00edrica por parte de otros cient\u00edficos, que comprobaron que los \u201cobjetos\u201d exist\u00edan y que las conjeturas te\u00f3ricas ten\u00edan entonces base emp\u00edrica. Todo ese trabajo colaborativo permiti\u00f3 avances notables en la comprensi\u00f3n humana de la naturaleza.<br \/>\nEstos descubrimientos expresan tres rasgos propios de la mejor labor cient\u00edfica: i) la importancia de la raz\u00f3n y de la discusi\u00f3n te\u00f3rica; ii) el respeto por la verificaci\u00f3n experimental cuidadosa, y iii) la colaboraci\u00f3n y el trabajo en equipo.<br \/>\nLos cient\u00edficos son a veces mezquinos, pero esos tres rasgos de la labor cient\u00edfica expresan una cierta \u00e9tica investigativa y colaborativa para resolver problemas, que no s\u00f3lo es noble sino que es poderosa. \u00bfNo valdr\u00eda la pena entonces esforzarnos para que una \u00e9tica de ese tipo inspire la discusi\u00f3n p\u00fablica de nuestros grandes problemas, como la guerra o la desigualdad?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>The discovery of the Higgs particle, awarded the Nobel Price in Physics this year, evokes another discovery made over 150 years ago: the discovery of Neptune. Both discoveries reflect an ethic of collaborative work in science that should inspire us in other fields.<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1773,6465],"tags":[],"class_list":["post-28191","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-internationalization","category-noticias-internacional-en","medium-el-espectador-en","post-scope-aaa-not-blog"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v25.9 (Yoast SEO v25.9) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Science, Higgs boson and Neptune - Dejusticia<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Science, Higgs boson and Neptune\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"The discovery of the Higgs particle, awarded the Nobel Price in Physics this year, evokes another discovery made over 150 years ago: the discovery of Neptune. Both discoveries reflect an ethic of collaborative work in science that should inspire us in other fields.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dejusticia\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Dejusticia\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-10-13T05:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2017-04-11T13:02:04+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Rodrigo Uprimny Yepes\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@RodrigoUprimny\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@dejusticia\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Rodrigo Uprimny Yepes\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/\"},\"author\":{\"name\":\"Rodrigo Uprimny Yepes\",\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#\/schema\/person\/b5883c031ca9e824512c122f092fff07\"},\"headline\":\"Science, Higgs boson and Neptune\",\"datePublished\":\"2013-10-13T05:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2017-04-11T13:02:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/\"},\"wordCount\":539,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Area-Global South &amp; North Collaborations (Internationalization)\",\"Noticias Internacional\"],\"inLanguage\":\"en\",\"copyrightYear\":\"2013\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/\",\"url\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/\",\"name\":\"Science, Higgs boson and Neptune - Dejusticia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2013-10-13T05:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2017-04-11T13:02:04+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Science, Higgs boson and Neptune\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/\",\"name\":\"Dejusticia\",\"description\":\"Centro de Estudios de Derecho, Justicia y Sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en\"},{\"@type\":[\"NGO\",\"ResearchOrganization\"],\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#organization\",\"name\":\"Dejusticia\",\"url\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en\",\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/logo-v1-dejusticia-MC.svg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/logo-v1-dejusticia-MC.svg\",\"width\":1,\"height\":1,\"caption\":\"Dejusticia\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Dejusticia\/\",\"https:\/\/x.com\/dejusticia\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCbwnwY8oIpHCug4R3KhjewQ\/feed\"],\"knowsAbout\":[\"Anti-Discrimination\",\"Rule of Law\",\"Environmental Justice\",\"Economic Justice\",\"Transitional Justice\",\"Drug Policy\",\"Judicial System\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#\/schema\/person\/b5883c031ca9e824512c122f092fff07\",\"name\":\"Rodrigo Uprimny Yepes\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en\",\"@id\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3fea3dc68a3e2767b80381b19e23ab785beb1a335e22353e36654c7d6e6a15e5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3fea3dc68a3e2767b80381b19e23ab785beb1a335e22353e36654c7d6e6a15e5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Rodrigo Uprimny Yepes\"},\"description\":\"Rodrigo es abogado, con maestr\u00eda (DEA) en sociolog\u00eda del desarrollo de la Universidad Paris I (IEDES) y doctorado en Econom\u00eda de la Universidad Amiens. Profesor y catedr\u00e1tico em\u00e9rito Universidad Nacional de Colombia y profesor visitante de varias universidades. Fue magistrado auxiliar y encargado de la Corte Constitucional y es conjuez de esa Corte y del Consejo de Estado. Es miembro de la Comisi\u00f3n Internacional de Juristas y del Comit\u00e9 DESC de Naciones Unidas 2015-2018. Es columnista de El Espectador. Fue Director de Dejusticia y es actualmente el director de la pol\u00edtica de drogas. Sus \u00e1reas de inter\u00e9s son especialmente DESC, justicia transicional, sistema judicial y pol\u00edtica de drogas, temas en los cuales ha publicado varios art\u00edculos y libros, como autor o coautor.\",\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/RodrigoUprimny\"],\"url\":\"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/responsible\/rodrigo-uprimny-yepes\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Science, Higgs boson and Neptune - Dejusticia","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Science, Higgs boson and Neptune","og_description":"The discovery of the Higgs particle, awarded the Nobel Price in Physics this year, evokes another discovery made over 150 years ago: the discovery of Neptune. Both discoveries reflect an ethic of collaborative work in science that should inspire us in other fields.","og_url":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/","og_site_name":"Dejusticia","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Dejusticia\/","article_published_time":"2013-10-13T05:00:00+00:00","article_modified_time":"2017-04-11T13:02:04+00:00","author":"Rodrigo Uprimny Yepes","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@RodrigoUprimny","twitter_site":"@dejusticia","twitter_misc":{"Written by":"Rodrigo Uprimny Yepes","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/"},"author":{"name":"Rodrigo Uprimny Yepes","@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#\/schema\/person\/b5883c031ca9e824512c122f092fff07"},"headline":"Science, Higgs boson and Neptune","datePublished":"2013-10-13T05:00:00+00:00","dateModified":"2017-04-11T13:02:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/"},"wordCount":539,"publisher":{"@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#organization"},"articleSection":["Area-Global South &amp; North Collaborations (Internationalization)","Noticias Internacional"],"inLanguage":"en","copyrightYear":"2013","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/","url":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/","name":"Science, Higgs boson and Neptune - Dejusticia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#website"},"datePublished":"2013-10-13T05:00:00+00:00","dateModified":"2017-04-11T13:02:04+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/science-higgs-boson-and-neptune\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Science, Higgs boson and Neptune"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#website","url":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/","name":"Dejusticia","description":"Centro de Estudios de Derecho, Justicia y Sociedad","publisher":{"@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en"},{"@type":["NGO","ResearchOrganization"],"@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#organization","name":"Dejusticia","url":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en","@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/logo-v1-dejusticia-MC.svg","contentUrl":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/logo-v1-dejusticia-MC.svg","width":1,"height":1,"caption":"Dejusticia"},"image":{"@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Dejusticia\/","https:\/\/x.com\/dejusticia","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCbwnwY8oIpHCug4R3KhjewQ\/feed"],"knowsAbout":["Anti-Discrimination","Rule of Law","Environmental Justice","Economic Justice","Transitional Justice","Drug Policy","Judicial System"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#\/schema\/person\/b5883c031ca9e824512c122f092fff07","name":"Rodrigo Uprimny Yepes","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en","@id":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3fea3dc68a3e2767b80381b19e23ab785beb1a335e22353e36654c7d6e6a15e5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3fea3dc68a3e2767b80381b19e23ab785beb1a335e22353e36654c7d6e6a15e5?s=96&d=mm&r=g","caption":"Rodrigo Uprimny Yepes"},"description":"Rodrigo es abogado, con maestr\u00eda (DEA) en sociolog\u00eda del desarrollo de la Universidad Paris I (IEDES) y doctorado en Econom\u00eda de la Universidad Amiens. Profesor y catedr\u00e1tico em\u00e9rito Universidad Nacional de Colombia y profesor visitante de varias universidades. Fue magistrado auxiliar y encargado de la Corte Constitucional y es conjuez de esa Corte y del Consejo de Estado. Es miembro de la Comisi\u00f3n Internacional de Juristas y del Comit\u00e9 DESC de Naciones Unidas 2015-2018. Es columnista de El Espectador. Fue Director de Dejusticia y es actualmente el director de la pol\u00edtica de drogas. Sus \u00e1reas de inter\u00e9s son especialmente DESC, justicia transicional, sistema judicial y pol\u00edtica de drogas, temas en los cuales ha publicado varios art\u00edculos y libros, como autor o coautor.","sameAs":["https:\/\/x.com\/RodrigoUprimny"],"url":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/responsible\/rodrigo-uprimny-yepes\/"}]}},"views":192,"translations":[{"en":{"translation_id":"11759","language_code":"en","element_id":"28191","source_language_code":"es","element_type":"post_post","original":"0","post_title":"Science, Higgs boson and Neptune","post_status":"publish"},"es":{"translation_id":"11758","language_code":"es","element_id":"28190","source_language_code":null,"element_type":"post_post","original":"1","post_title":"Ciencia, bos\u00f3n de Higgs y Neptuno","post_status":"publish"}}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28191"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28191\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/develop.dejusticia.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}